O paliuszu i jego symbolice mówił sam Benedykt XVI w swej homilii.
Powiedział on wówczas tak: „Ten bardzo stary znak, który biskup Rzymu
nosi od IV wieku. Może być uważany za obraz Chrystusowego jarzma, jakie
biskup tego miasta, sługa sług bożych, bierze na swe ramiona. Boże
jarzmo jest wolą Boga, którą my przyjmujemy. A wola ta nie stanowi dla
nas jakiegoś wewnętrznego ciężaru, który nas przygniata i odbiera
wolność. (...) Istotnie, symbol paliusza jest jeszcze bardziej
precyzyjny. Owcza wełna stara się ukazać zagubioną owieczkę, a również
tę chorą i słabą, którą pasterz bierze na swe ramiona i prowadzi do wód
życia. Przypowieść o zagubionej owcy, której pasterz szuka na pustyni,
była dla Ojców Kościoła obrazem tajemnicy Chrystusa i Kościoła.
(...) Tym samym paliusz staje się symbolem misji pasterskiej.
(...) Pasterza musi ożywiać święty niepokój Chrystusa: dla niego nie
jest obojętnym, że tak wiele osób żyje na pustyni. (...) Symbol baranka
posiada jeszcze inną wymowę. (...) Bóg żywy, pasterz wszystkich ludzi,
sam stał się barankiem, stanął pośrodku stada, pośród tych, którzy są
deptani i zabijani. Właśnie w ten sposób objawia się On jako prawdziwy
pasterz: "ja jestem dobrym pasterzem, życie moje oddaje za owce" - mówi
Jezus o sobie samym (J 10,14nn). To nie władza zbawia lecz miłość!”
Święta Agnieszka z barankiem
Św. Agnieszka zmarła śmiercią męczeńską
mając zaledwie 12 lub 13 lat,
broniąc dziewictwa, które ślubowała Panu Jezusowi.
W sztuce chrześcijańskiej jest pierwszą świętą „wyposażoną” w
pozwalający rozpoznać ją atrybut (znak, przedmiot). Tym znakiem
rozpoznawczym jest baranek u stóp lub na ramieniu świętej. Św.
Agnieszka przedstawiana jest też jako młoda kobieta z palmą (symbol
męczeństwa). Jeśli ktoś zobaczy w kościele świętą z barankiem, to
może być pewien, że chodzi właśnie o św. Agnieszkę.
Agnes a Agnus
Co jednak wyraża ten baranek? W sztuce chrześcijańskiej przedstawia on
Zbawiciela, czyli Pana Jezusa. Baranek i palma zatem mówią nam, że św.
Agnieszka poniosła śmierć męczeńską dla Pana Jezusa. Także imię świętej
ściśle wiąże się z barankiem. Imię Agnes w języku łacińskim (pochodzące
od greckiego słowa hagné – czysta, dziewicza), oznaczające Agnieszkę,
było kojarzone w Rzymie ze słowem agnus oznaczającym baranka.
Jaki związek ma zatem św. Agnieszka z paliuszem? Jeśli przypomnieć
sobie z czego utkane są paliusze oraz skąd ten „materiał” się
pozyskuje, to już łatwo o wnioski.
Baranki w różach, papieskie błogosławieństwo i...
Jest jeszcze coś, co można zobaczyć i przeżyć tylko w Rzymie i
to właśnie we wspomnienie św. Agnieszki czyli 21 stycznia. W tym dniu
przynoszone są do bazyliki dwa żywe baranki. Przechowują je i
przygotowują ojcowie trapiści z opactwa Tre Fontane w Rzymie. Zwierzęta
te ulokowane początkowo w kaplicy, wywołują duże zainteresowanie wśród
przychodzących do bazyliki. Baranki te są specjalnie „przybrane”: jeden
z nich w czerwone róże, symbolizujące męczeństwo (SAM – Święta
Agnieszka Męczennica), drugi zaś w róże białe, symbolizujące czystość i
niewinność (SAV – Święta Agnieszka Dziewica).
Na początku Mszy świętej
są one wnoszone uroczyście do bazyliki i umieszczane na ołtarzu. Po
odmówieniu specjalnej modlitwy, poświęceniu i okadzeniu, „ruszają” w
dalszą drogę. Następnie zostają przewiezione do sali Klementyńskiej,
gdzie od samego papieża otrzymują specjalne błogosławieństwo.
Następnie
baranki są przekazywane siostrom benedyktynkom z klasztoru Santa
Cecilia in Trastevere w Rzymie. Siostry te z wełny tych baranków
przygotowują paliusze, które 28 czerwca podczas pierwszych nieszporów
Uroczystości Apostołów Piotra i Pawła zostają złożone w pobliżu Grobu
Św. Piotra. Następnego dnia podczas uroczystej mszy zostają one
wręczone przez papieża nowo mianowanym metropolitom. ...paliusz Benedykta XVI
Także papież Benedykt XVI przed rozpoczęciem swojej Mszy inauguracyjnej
udał się do Grobu św. Piotra. Przy Grobie znajdował się już
przygotowany dla niego paliusz. W tym symbolicznym składaniu paliusza u
Grobu Księcia Apostołów, wyraża się prawda: „Ubi Petrus, ibi Ecclesia”
(czyli: Gdzie Piotr, tam Kościół).
O paliuszu i jego symbolice mówił sam Benedykt XVI w swej homilii.
Powiedział on wówczas tak: „Ten bardzo stary znak, który biskup Rzymu
nosi od IV wieku. Może być uważany za obraz Chrystusowego jarzma, jakie
biskup tego miasta, sługa sług bożych, bierze na swe ramiona. Boże
jarzmo jest wolą Boga, którą my przyjmujemy. A wola ta nie stanowi dla
nas jakiegoś wewnętrznego ciężaru, który nas przygniata i odbiera
wolność. (...) Istotnie, symbol paliusza jest jeszcze bardziej
precyzyjny. Owcza wełna stara się ukazać zagubioną owieczkę, a również
tę chorą i słabą, którą pasterz bierze na swe ramiona i prowadzi do wód
życia. Przypowieść o zagubionej owcy, której pasterz szuka na pustyni,
była dla Ojców Kościoła obrazem tajemnicy Chrystusa i Kościoła.
(...) Tym samym paliusz staje się symbolem misji pasterskiej.
(...) Pasterza musi ożywiać święty niepokój Chrystusa: dla niego nie
jest obojętnym, że tak wiele osób żyje na pustyni. (...) Symbol baranka
posiada jeszcze inną wymowę. (...) Bóg żywy, pasterz wszystkich ludzi,
sam stał się barankiem, stanął pośrodku stada, pośród tych, którzy są
deptani i zabijani. Właśnie w ten sposób objawia się On jako prawdziwy
pasterz: "ja jestem dobrym pasterzem, życie moje oddaje za owce" - mówi
Jezus o sobie samym (J 10,14nn). To nie władza zbawia lecz miłość!”
Jest jeszcze coś, co można zobaczyć i przeżyć tylko w Rzymie i
to właśnie we wspomnienie św. Agnieszki czyli 21 stycznia. W tym dniu
przynoszone są do bazyliki dwa żywe baranki. Przechowują je i
przygotowują ojcowie trapiści z opactwa Tre Fontane w Rzymie. Zwierzęta
te ulokowane początkowo w kaplicy, wywołują duże zainteresowanie wśród
przychodzących do bazyliki. Baranki te są specjalnie „przybrane”: jeden
z nich w czerwone róże, symbolizujące męczeństwo (SAM – Święta
Agnieszka Męczennica), drugi zaś w róże białe, symbolizujące czystość i
niewinność (SAV – Święta Agnieszka Dziewica).
Na początku Mszy świętej
są one wnoszone uroczyście do bazyliki i umieszczane na ołtarzu. Po
odmówieniu specjalnej modlitwy, poświęceniu i okadzeniu, „ruszają” w
dalszą drogę. Następnie zostają przewiezione do sali Klementyńskiej,
gdzie od samego papieża otrzymują specjalne błogosławieństwo.